Giáo DụcLớp 10

Phân tích truyện kể “Đi san mặt đất”

LuatTreEm giới thiệu đến các em tài liệu văn mẫu phân tích Đi san mặt đất. Đi san mặt đất thuộc thể loại có chủ đề đơn giản với các em, tuy nhiên việc triển khai và sắp xếp nội dung ý tưởng phải thật hợp lý, mạch lạc không phải dễ dàng. LuatTreEm đã hệ thống những kiến thức trọng cũng như gợi ý cho các em dàn bài chi tiết để các em dựa trên sự hiểu biết, kiến thức đã học có thể tự mình hoàn thành bài viết theo cách nhìn nhận của riêng mỗi cá nhân. Nếu như các em vẫn còn đang băn khoăn chưa biết nên bắt đầu từ đâu, thì hãy tham khảo dàn ý và bài văn mẫu dưới đây nhé. Mong rằng tài liệu sẽ mang đến cho các em nhiều kiến thức bổ ích.

Bạn đang xem: Phân tích truyện kể “Đi san mặt đất”

PHÂN TÍCH TRUYỆN KỂ “ĐI SAN MẶT ĐẤT”

  1. Sơ đồ gợi ý

  1. Dàn ý chi tiết

a. Mở bài:

  • Giới thiệu truyện kể: “Đi san mặt đất” là truyện của người Lô Lô, trích “Mẹ Trời, Mẹ Đất”.
  • Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh giá: Chủ đề và nghệ thuật của truyện “Đi san mặt đất”.

b. Thân bài:

  • Xác định chủ đề của truyện kể:
  • Truyện “Đi san mặt đất” có chủ đề viết về quá trình khai hoang và cải tạo tự nhiên của người xưa, quá trình này cần có sự giúp sức của tất cả mọi người lúc bấy giờ.
  • “Đi san mặt đất” đã khẳng định vai trò của con người trong quá trình tạo lập thế giới.
  • Phân tích, đánh giá các khía cạnh trong chủ đề của truyện kể:
  • Phân tích: Quá trình khai hoang và cải tạo tự nhiên của người xưa:
  • Thời gian: “Ngày xưa, từ rất xưa” là thời gian cổ xưa nên không thể xác định.
  • Không gian: Không gian hoang sơ khi “Bầu trời nhìn chưa phẳng/ Mặt đất còn nhấp nhô”.
  • Nội dung: Người Lô Lô phải “đi san mặt đất”, kiếm những con trâu “sừng cong”, “sừng dài” để cày bừa san phẳng mặt đất. Con người đã tập hợp sức mạnh của cộng đồng để chung tay thực hiện công việc.
  • Đánh giá: Con người tự ý thức việc cải tạo thiên nhiên để phục vụ cho cuộc sống của chính mình.
  • Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ đề của truyện kể:
  • Thể loại thần thoại bằng thơ của người Lô Lô.
  • Sử dụng biện pháp nhân hóa.
  • Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh.

c. Kết bài:

  • Khẳng định lại giá trị của chủ đề và hình thức nghệ thuật của truyện kể.
  • Nêu ý nghĩa của tác phẩm đối với bản thân và người đọc.

Bài văn mẫu

Đề bài: Phân tích truyện kể “Đi san mặt đất”

Gợi ý làm bài

Bài văn mẫu 1

Có lẽ, những bí ẩn về thiên nhiên vẫn là một câu hỏi lớn đối với con người thời cổ. Chính vì vậy, họ đã sáng tạo nên các câu chuyện để trả lời cho những thắc mắc của bản thân. Đọc truyện “Đi san mặt đất”, ta thấy được cách phân chia bầu trời và mặt đất. Đọc “Prô-mê-tê và loài người”, ta được giải đáp về cách các vị thần tạo ra muôn vật và loài người. Không giống hai tác phẩm trên, truyện “Đi san mặt đất” lại là những lí giải đơn giản về quá trình loài người chung lòng, góp sức san phẳng mặt đất để làm ăn mà không có sự xuất hiện của các vị thần. Truyện gây ấn tượng bởi những đặc sắc trong chủ đề và hình thức nghệ thuật.

Truyện “Đi san mặt đất” có chủ đề viết về quá trình khai hoang và cải tạo tự nhiên của người Lô lô xưa, quá trình này cần có sự giúp sức của tất cả mọi người lúc bấy giờ. Người Lô Lô xưa đã có những nhận thức khá nguyên sơ, đơn giả về thế giới vũ trụ, đồng thời họ cũng có ý thức trong việc cải tạo thế giới sống quanh mình Khi Trái Đất vẫn còn hoang sơ thì người xưa đã cùng nhau đi trình khai hoang và cải tạo tự nhiên. Đó là thời gian không thể xác định, mà người cổ xưa chỉ biết là:

“Ngày xưa, từ rất xưa…
Người già không nhớ nổi
Mấy năm mấy nghìn đời
Ngày xưa từ rất xưa…
Người trẻ không biết tới
Mấy nghìn, mấy vạn năm”.

Mốc thời gian không cụ thể khiến chúng ta không thể biết chính xác đó là thời điểm nào. Khoảng thời gian ấy xưa đến mức người già cũng không thể nhớ nổi, người trẻ thì lại chẳng thể biết tới. Và cuộc sống con người lúc bấy lại thật đơn giản. Trước khi đi san mặt đất, con người vẫn sống chung, ở chung và ăn chung với nhau. Người Lô Lô xưa đã biết tận dụng điều kiện tự nhiên để trồng bắp, lấy nước uống từ “bụng đá”, “Trồng bắp trên núi cao/ Uống nước từ bụng đá”. Tuy nhiên, sống trong không gian hoang sơ, thiếu thốn khi “Bầu trời nhìn chưa phẳng/ Mặt đất còn nhấp nhô” nên con người thời cổ đã khẩn trương cùng nhau đi tái tạo thế giới.

Để có thể san phẳng mặt đất, san phẳng bầu trời thì người Lô Lô đã biết tận dụng sức mạnh của các loài vật xung quanh lúc bấy giờ:

“Kiếm con trâu sừng cong
Chọn con trâu sừng dài”

Họ kiếm những con trâu sừng phải cong, phải dài vì đây là những con trâu khỏe, trâu tốt. Chúng đi cày bừa san đất mà không quản gì mệt nhọc. Có sức giúp đỡ của chúng thì công cuộc cải tạo mặt đất của người Lô Lô xưa chẳng mấy chốc mà thành. Thế nhưng công việc san phẳng mặt đất, san phẳng bầu trời là công việc chung của muôn loài nên con người đã đi chuột chũi cóc, ếch. Đáp lại lời kêu gọi của người Lô Lô xưa, các con vật đều tìm cớ trốn tránh, thoái thác. Không thể trông cậy vào chúng, con người đã tập hợp sức mạnh của nhau để cải tạo thiên nhiên “Giống nào cũng không đi/ Người gọi nhau làm lấy”. Truyện “Đi san mặt đất” của người Lô Lô không chỉ đơn thuần là lời lí giải về sự bằng phẳng của mặt đất và bầu trời mà còn phản ánh nhận thức của người Lô Lô xưa về quá trình tạo lập thế giới. Theo cách lí giải của họ, để có được mặt đất, bầu trời bằng phẳng như ngày nay thì người Lô Lô xưa đã phải đi san mặt đất. Con người đã tự biết tập hợp sức mạnh của cộng đồng để chung tay thực hiện công việc. Và qua đây, ta thấy được con người trong buổi sơ khai đã có ý thức trong việc cải tạo thiên nhiên để phục vụ cho cuộc sống của chính mình.

Không chỉ độc đáo ở chủ đề, truyện “Đi san mặt đất” còn có những đặc sắc ở khía cạnh nghệ thuật. Người Lô Lô xưa đã sáng tạo truyện thần thoại bằng hình thức thơ ca với giọng điệu vui tươi, nhí nhảnh tạo cảm giác thích thú cho người đọc.

Bên canh đó, truyện còn sử dụng biện pháp nhân hóa cùng với ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh. Các con vật được nhân hóa có những cử chỉ giống con người đã giúp cho truyện trở nên sinh động hơn. Người Lô Lô xưa đã sử dụng ngôn ngữ gần gũi, giản dị giúp cho bạn đọc ở mọi lứa tuổi dễ dàng tiếp nhận truyện.

“Đi san mặt đất” là một trong những truyện thần thoại đặc sắc của người Lô Lô. Truyện đã thể hiện những lí giải nguyên sơ của người xưa về vũ trụ, về thế giới qua thể thơ năm chữ kết hợp sử dụng các biện pháp nghệ thuật. Qua câu chuyện, ta càng thêm ấn tượng với trí tưởng tượng của người xưa trong việc sáng tạo những giá trị văn hóa dân gian.

Vừa rồi, LuatTreEm đã giới thiệu đến các em sơ đồ tư duy, dàn ý và bài văn mẫu phân tích truyện kể “Đi san mặt đất”. Mong rằng, với tài liệu này, các em sẽ nắm được những nội dung chính của truyện kể, ôn tập và củng cố, mở rộng những kiến thức đã học về truyện kể “Đi san mặt đất”. Chúc các em có thêm tài liệu hay để tham khảo.

Bên cạnh đó, các em có thể xem thêm Bài giảng Đi san mặt đất và hướng dẫn Soạn bài  Đi san mặt đất để nắm vững hơn kiến thức về loại thể văn học. Hơn nữa, với tài liệu trên, LuatTreEm mong rằng các em sẽ có thêm một tài liệu hay hỗ trợ tốt các em trong quá trình học tập và mở rộng kiến thức. 

–MOD Ngữ văn LuatTreEm (tổng hợp và biên soạn)

Đăng bởi: Blog LuatTreEm

Chuyên mục: Giáo dục, Lớp 10

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button