Giáo DụcLớp 10

Phân tích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời

LuatTreEm giới thiệu đến các em tài liệu văn mẫu phân tích truyện Phân tích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời. Bên cạnh bài giảng Đăm Săn đi bắt nữ thần Mặt trời, LuatTreEm còn hệ thống những kiến thức trọng tâm về sáng tạo, ước mơ, khát vọng của người Ê-đê thời kì mẫu hệ trong quá trình khám phá thế giới, chinh phục tự nhiên cũng như gợi ý cho các em dàn bài chi tiết để các em dựa trên sự hiểu biết, kiến thức đã học có thể tự mình hoàn thành bài viết theo cách nhìn nhận của riêng mỗi cá nhân. Chúc các em có thêm một tài liệu bổ ích.

Bạn đang xem: Phân tích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời

PHÂN TÍCH ĐĂM SĂN ĐI CHINH PHỤC NỮ THẦN MẶT TRỜI

  1. Sơ đồ gợi ý

  1. Dàn ý chi tiết
  1. Mở bài: 
  • Giới thiệu khái quát đoạn trích.
  1. Thân bài:
  • Tóm tắt nội dung tác phẩm: Trải qua bao khó khăn, vất vả, cuối cùng Đăm Săn đã đến được nhà nữ thần Mặt Trời để cầu hôn nhưng bị nàng từ chối. Đăm Săn lên ngựa bỏ về mặc cho lời cảnh báo của nữ thần rằng chàng sẽ chết khi mặt trời lên. Khi mặt trời đứng bóng cũng là lúc Đăm Săn và ngựa chìm hẳn xuống bùn.
  • Phân tích giá trị của đoạn trích (nội dung và nghệ thuật).
  • Nội dung: Vẻ đẹp người anh hùng Đăm Săn thể hiện qua hành trình chinh phục nữ thần Mặt Trời.
  • Hành trình tìm đến nhà nữ thần Mặt Trời đầy khó khăn và gian khổ của Đăm Săn.
  • Chàng đến nhà nữ thần cầu hôn và bị nàng từ chối.
  • Đăm Săn bỏ về mặc lời cảnh cáo của nàng rằng chàng sẽ chết khi mặt trời lên.
  • Nghệ thuật:
  • Nghệ thuật xây dựng nhân vật độc đáo.
  • Yếu tố kì ảo thú vị, hấp dẫn.
  • Ngôn ngữ, hình ảnh sinh động, gần gũi.
  • Nêu đánh giá/ nhận xét của em về tác phẩm.
  1. Kết bài: 
  • Khẳng định giá trị của tác phẩm.

Bài văn mẫu

Đề bài: Phân tích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời

Gợi ý làm bài

Bài văn mẫu 1

Đăm Săn là sử thi anh hùng nổi tiếng của người Ê-đê, tác phẩm có dung lượng dài hai nghìn không trăm bảy mươi bảy câu, gồm bảy chương. Đây là sử thi truyền miệng lâu đời, thể hiện đậm nét truyền thống lịch sử, văn hóa của bộ tộc Tây Nguyên. Tác phẩm đã khắc họa ngoại hình, sức vóc phi thường của người anh hùng Đăm Săn. Chàng mang trong mình nhiều phẩm chất tốt đẹp, lập nhiều chiến công lừng lẫy. Khi tìm hiểu đoạn trích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời, chúng ta sẽ phần nào hiểu rõ hơn vẻ đẹp nhân vật và khát vọng của người Ê-đê trong quá trình chinh phục tự nhiên, khám phá thế giới.

Tác phẩm kể về cuộc hành trình chinh phục nữ thần Mặt Trời của người anh hùng Đăm Săn. Sau khi giải cứu được Hơ Nhị và Hơ Bhị khỏi tay Mtao Mxây, Đăm Săn trở thành một tù trường giàu mạnh và vang danh khắp núi rừng. Tuy nhiên, chàng vẫn quyết tâm đi chinh phục nữ thần Mặt Trời. Chàng muốn nữ thần về làm vợ để từ người Ê-đê bên bờ sông cho đến người Mnông ở dưới thấp không ai dám trái lời. Chuyến đi của Đăm Săn đã trải qua nhiều khó khăn, chàng đi một mình nhiều ngày, băng qua nhiều rừng núi để đến nhà nữ thần Mặt Trời. Vậy mà chàng lại bị nữ thần Mặt Trời từ chối Ta là con của Trời, dù ngươi mới chỉ được ăn cơm, tắm nước lã, hương nghệ chưa vương cũng mặc. Mặc cho lời cảnh báo của nữ thần rằng chàng sẽ chết khi mặt trời lên, Đăm Săn vẫn thản nhiên ra về. Khi mặt trời đứng bóng cũng là lúc Đăm Săn và ngựa chìm hẳn xuống bùn.

Đoạn trích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời phản ánh những khát vọng của người Ê-đê trong buổi đầu hình thành các bộ tộc Tây Nguyên. Đó là mơ ước, hoài bão vươn tới những đỉnh cao nhận thức về thế giới tự nhiên. Sở hữu sức mạnh, tài năng và lòng dũng cảm phi thường, Đăm Săn vượt qua nhiều thử thách để đến được nhà nữ thần Mặt Trời Chàng đi hết rừng rậm đến núi xanh, cỏ tranh xé tay, gai mây đâm chân, không màng ăn uống […] Nhưng rồi chàng cũng đến được bãi thả trâu, bò, rồi bãi thả diều làng ông Đu, ông Đie. Khát vọng chinh phục nữ thần của Đăm Săn cũng chính là mong ước chinh phục tự nhiên của người Ê-đê cổ đại. Tuy nhiên, kết cục của Đăm Săn cũng là lời cảnh tỉnh với con người, không nên theo đuổi mục tiêu quá giới hạn. Khi nữ thần Mặt Trời ra đi thì mọi sinh vật sẽ không còn sức sống Nhưng nếu ta đi thì lợn dưới gà trên, cọp, tê giác, ngựa, trâu sẽ chết hết. Cả người Khơ-me, người Lào vì hết đất làm nương. Chết cả người Ê-đê, Ê-ga vì không còn nước uống. Chết cả gầm ghì cu xanh vì không có trái ăn. Nếu ta đi, cây trong rừng sẽ tuyệt diệt, cây trên rú sẽ chết khô, lau lách sẽ ngừng đâm chồi, cỏ cây sẽ lụi tàn, đất đai sẽ nứt nẻ, sông suối sẽ cạn khô.

Ngoài ra, tác phẩm còn thể hiện một cách sinh động các phong tục, tập quán cùng những nét sinh hoạt đời thường thời kì mẫu hệ tại Tây Nguyên qua cách sắp xếp nhà cửa: Tòa nhà dài dằng dặc, chiêng xếp đầy nhà ngoài, cồng xếp đầy nhà trong, khi khách đến nhà sẽ có người hầu chạy ra đón khách kẻ giữ ngựa, kẻ tháo yên, người đưa lời thăm hỏi,… Qua đoạn trích, người Ê-đê cổ đại thể hiện sự ngợi ca thiên nhiên, họ tôn vinh vẻ đẹp của nữ thần Mặt Trời “Mái tóc nàng vén bên tai trông thật đẹp. Nàng từ trong buồng đi ra, cửa buồng liền bừng sáng. Nàng đi trông như diều bay ó liệng, như nước lững lờ trôi cũng không bằng. Khi lỡ chân hụt bước, nàng dừng lại đứng yên. Đầu nghiêng cúi xuống, hay nàng ngồi thụp xuống, đầu nhè nhẹ ngẩng lên. Tiêng nàng lanh lảnh, người chưa tới mà tiếng đà vẳng lại. Thật không thấy một ai như nàng cả”. Không chỉ vậy, họ còn thể hiện sự cảm mến về bản lĩnh và ý chí của người anh hùng: “Đăm Săn xuống ngựa, tháo yên. Chàng vươn bước lên cầu thang thì trong nhà người ta đã nghe. Chàng vươn người trên sàn nhà thì trong nhà người ta đã nghe. Chàng dậm chân bước trên sàn hiên thì người ta đã thấy”, “Người đi ra đi vào nhà trong nhà ngoài đưa mắt nhìn chàng, thấy chàng oai như một vị thần”.

Bằng những lời thoại, lời kể hấp dẫn, sinh động, tác giả dân gian đã khắc họa nhân vật người anh hùng một cách chi tiết. Người đọc dễ dàng hình dung về tù trưởng Đăm Săn với vẻ đẹp ngoại hình cùng sự kiên cường, dũng cảm. Không chỉ vậy, sự kết hợp văn xuôi xen lẫn văn vần đã thể hiện những đặc trưng trong giọng kể sử thi của người Ê-đê: “Chàng đi hết rừng rậm đến núi xanh… là đẹp thật!”, “Đăm Săn xuống ngựa, tháo yên,… một ngôi nhà như vậy cả”. Ngoài ra, trong đoạn trích, ta còn nhận thấy việc sử dụng các yếu tố thành ngữ, tục ngữ, từ cổ như: “hương nghệ chưa vương”, “còn ưa đằng lưng, còn ưng đằng bụng”,… tạo ấn tượng khó phai cho người đọc. Việc sử dụng ngôi kể thứ ba với giọng điệu ngợi ca đã cho thấy thái độ ngưỡng vọng, thành kính của người kể chuyện sử thi.

Qua đoạn trích “Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời”, chúng ta có thể nhận thấy rõ những sáng tạo, ước mơ, khát vọng của người Ê-đê thời kì mẫu hệ trong quá trình khám phá thế giới, chinh phục tự nhiên. Tác phẩm đã đem đến cho chúng ta cái nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn trong quá trình đi cầu hôn nữ thần Mặt Trời. Lời kể chuyện hấp dẫn cùng ngôn ngữ miêu tả sinh động góp phần tạo nên sự đặc sắc, lôi cuốn người đọc. Người anh hùng Đăm Săn được khắc họa tinh tế qua ngoại hình, phẩm chất, những chiến công, đúng như nhà nghiên cứu Nhi-cu-lin đã từng nhận xét về sử thi Đăm Săn nói chung: “Sử thi Đăm Săn là câu chuyện về cuộc đời người dũng sĩ và những chiến công của chàng. Những người diễn xướng không chỉ ca ngợi thủ lĩnh của bộ lạc là Đăm Săn mà cất lời ca ngợi tất cả cộng đồng – tất cả người làng”.

Vừa rồi, LuatTreEm đã giới thiệu đến các em sơ đồ tư duy, dàn ý và bài văn mẫu Phân tích Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời. Mong rằng, với tài liệu này, các em sẽ nắm được những nội dung chính của truyện kể, ôn tập và củng cố, mở rộng những kiến thức đã học về truyện kể Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời. Chúc các em có thêm tài liệu hay để tham khảo.

Bên cạnh đó, các em có thể xem thêm Bài giảng Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời và hướng dẫn Soạn bài Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời để nắm vững hơn kiến thức về loại thể văn học. Hơn nữa, với tài liệu trên, LuatTreEm mong rằng các em sẽ có thêm một tài liệu hay hỗ trợ tốt các em trong quá trình học tập và mở rộng kiến thức. 

–MOD Ngữ văn LuatTreEm (tổng hợp và biên soạn)

Đăng bởi: Blog LuatTreEm

Chuyên mục: Giáo dục, Lớp 10

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button